#004 #WWAM #Samenleving #DigitaalFundamentalisme

“De digitalisering is een feit geen keuze.” Je hoort het regelmatig. Ok, maar de manier waarop we digitaliseren daar zitten wel veel keuzes in. En om goed te kiezen, moet je wel weten waar je mee bezig bent. En er is steeds meer data beschikbaar die bewijst dat we dat juist niet zo goed weten.

Kijk naar de recente arrestatie van een wethouder uit Diemen in Amsterdam. Er is online behoorlijk wat data beschikbaar over de gebeurtenis. Maar de manier waarop daarmee wordt omgesprongen is bijna grappig. Zowel rechts als links bereiden op de ‘socials’ hun aloude stokpaardjes. ‘Hardere aanpak links tuig’ vs ‘te hard politieoptreden’. De vraag is of het met digitale middelen nu echt beter wordt. Wordt het genuanceerder? Wordt het begrijpelijker? Ja, het is transparanter, er kan door direct betrokkenen beter geëvalueerd worden. Maar wat is het effect op de publieke gemoedstoestand?

Vroeger waren dit vier regels in de krant. Nu gaat eenieder in zijn eigen filterbubbel zijn eigen gelijk versterken. Bestaande angsten over anders denkenden worden aangewakkerd. En daar wordt het geheel naar mijn mening gewoon niet beter van. Ik noem dat wel eens digitaal fundamentalisme. Want emoties zijn besmettelijk en social media schalen die negatieve gevoelens op een manier die we nog nooit hebben meegemaakt. Overdrijf ik of is het toch vooral een ongemakkelijke werkelijkheid? Lees vooral even verder.

Volgens mij zitten we in een morele armoededip. Want we hebben met elkaar nog onvoldoende stilgestaan welke moraliteit bij de anders vormgegeven en meer digitale samenleving hoort. De mogelijkheden van de digitalisering zijn enorm, maar moet je het daarom ook allemaal maar zo willen? En ik ben voor experimenten, maar zowel wetgeving als moraal wordt in veel van die experimenten gemakzuchtig buiten beschouwing gelaten. De directeur van Fakebook die recent overheden aanspoorde om snel met regels te komen was letterlijk de wereld op zijn kop. Het gaat niet om regels, het begint bij het hebben van een geweten, juist als innoverende onderneming.

En de overheid heeft dit echt nog niet in de vingers. Zo gaf Minister Ollongren afgelopen maand toestemming dat bewoners van een slimme wijk in Helmond hun persoonlijk data mogen uitruilen tegen huurverlaging. Echt??? Of de directeur van Accenture die op een groot datacongres moeiteloos vertelt dat HR met autonome digitale techniek alle risico’s bij potentiële sollicitatiekandidaten kan opsporen en verkeerde keuzes kan uitsluiten. Wat zegt deze man nu eigenlijk echt? Dus je kan lachen om wat er in China gebeurt (Via gezichtsherkenning krijg je binnen 20 seconde een bekeuring in je Whatsapp als je door rood loopt). Ik zou me meer zorgen maken over hoe wij hier de techniek blijven beheersen voor de techniek ons beheerst.